Nieuwsbrief

Nieuwsbrief #9 - maart 2010 - Over muren... en andere vrijheden

Klaas Tindemans
De vierde wand en de kloof met de burger

De zoveelste poging om theater en politiek samen te denken

Ondanks herhaalde oproepen tot een zogenaamde ‘participatieve democratie’, blijft ons politiek bestel stevig verankerd in een representatief paradigma. De kiesgerechtigde bevolking kiest haar vertegenwoordigers en verdwijnt na de stembusslag weer in de anonimiteit. Ze manifesteren zich hoogstens nog als gemediatiseerde ‘publieke opinie’. Na verkiezingen verschuilt de burger zich als het ware weer veilig achter zijn vierde wand, hij slaat het politieke spektakel gade en vier jaar later applaudisseert hij of fluit hij figuurlijk op de vingers.

De vierde wand is een begrip uit de toneeltheorie, dat in de loop van de 18de eeuw als denkoefening ontstond en dat ook op de praktijk van toneelschrijven en toneelspelen werd toegepast, met name onder invloed van Denis Diderot. Het is meer dan opmerkelijk dat rond diezelfde tijd een parallel debat woedde over representatieve versus directe democratie, een debat dat symbolisch samenkomt in de figuur van Jean-Jacques Rousseau, die op beide vlakken tegen de notie van representatie - dus tegen een vierde wand - streed. Waar echter de idee van een ‘rolverdeling’ tussen publiek en acteurs/vertegenwoordigers meteen op de 18de- eeuwse scène kon uitgetest worden, moest de politieke samenleving wachten tot de Franse Revolutie voor een parallel experiment.

De theorie en de praktijk van het theater in de 20ste eeuw staan in het teken van de emancipatie van acteurs en toeschouwers, terwijl het politieke gebeuren zich quasi uitsluitend heeft beziggehouden met zijn (problematische) representatief karakter. De vierde wand is een relatief contingent theaterbegrip gebleken, maar de kloof tussen politieke acteurs (politici en partijen) en burgers wordt door sommigen als constitutief voor onze ‘sociale en liberale’ democratie beschouwd. Over deze vermeende paradox wil Tindemans zich in deze lezing buigen. Heeft het zin de impliciete denkoefening van Rousseau en Diderot over te doen, meer dan 200 jaar later. En zo ja, wat levert die dan op?

Klaas Tindemans is Doctor in de Rechtsgeleerdheid en werkt als docent en onderzoeker aan de afdeling drama van het RITS (Erasmushogeschool Brussel). In het verleden was hij o.a. dramaturg bij Ivo van Hove (huidige directeur Toneelgroep Amsterdam), assistent aan de K.U.Leuven, docent aan de Universiteit van Tilburg en directeur van het Vlaams Theater Instituut. Hij is ook actief als dramaturg/theatermaker bij het Antwerpse collectief de Roovers en bij Bronks, het jeugdtheater in Brussel, waarvoor hij twee stukken schreef. Voor Bulger ontving hij in 2008, op het Theatertreffen in Berlijn, de ‘Förderpreis für neue Dramatik’. Hij herschrijft dit drama ook tot een jeugdroman, die in 2010 bij Manteau zal verschijnen. Tindemans publiceert regelmatig over theatraliteit en politiek, van antieke tragedie tot hedendaags documentair theater.

Klaas Tindemans
Klaas Tindemans

Lezing door Klaas Tindemans met aansluitend debat
woensdag 10 maart 2010, van 19u. tot 21u.
Zaal Miry, departement Conservatorium van de Hogeschool Gent,
Hoogpoort 64, 9000 Gent.

Reserveren is gratis, via de website.

Zie voor het volledige programma: www.hogent.be/studiumgenerale

Binnenkort

17 maart 2010 | Gilbert Lemmens
24 maart 2010 | Jacques de Decker
31 maart 2010 | Stefan Hertmans & Pieter De Buysser


Bezoek ook onze Facebook-pagina voor het recentste nieuws en een groeiend foto-archief.


Hogeschool Gent

Indien deze nieuwsbrief niet leesbaar is kunt u hem altijd hier bekijken <privacy> Als u geen toezending van onze nieuwsbrief wenst, antwoordt u dan op deze e-mail met in de onderwerpregel de tekst "uitschrijven s.v.p.". In het bericht zelf vermeldt u het e-mailadres dat u uit ons mailbestand wilt laten verwijderen.

© 2010 ISKA | Studium Generale | inschrijven en/of uitschrijven