Nieuwsbrief

Nieuwsbrief #18 - maart 2011 - De mens... maat van alle dingen

Paul Verhaeghe

De ontmenselijking van de psychologie

Dat onze maatschappij ingrijpend veranderd is, weet iedereen. Wat de effecten daarvan zijn, is minder duidelijk. Het wordt al helemaal moeilijk als we de vraag stellen naar de effecten op ons werk. Ten einde daarover te kunnen nadenken, kiest Paul Verhaeghe voor de volgende invalshoek. De maatschappij levert de vormgeving voor onze identiteit en biedt een collectieve bescherming tegen angst. Maatschappelijke wijzigingen zullen bijgevolg een effect hebben op die vormgeving en die bescherming. De vraag is welke.

Hierover geeft Paul Verhaeghe (Universiteit Gent) een lezing op woensdag 2 maart om 19 uur in zaal Miry van de Hogeschool Gent (Conservatorium, Hoogpoort 64) getiteld: "De ontmenselijking van de psychologie".

Paul Verhaeghe

Voor zijn antwoorden gaat Paul Verhaeghe te rade bij Freud en Lacan, die ervan uitgaan dat er in de mens steevast een interne botsing aan het werk is tussen verbod en verlangen, een botsing die extern vorm krijgt waardoor er een spanningsveld ontstaat tussen burger en maatschappij. Op zijn beurt heeft deze externe vormgeving duidelijke effecten op de identiteitsvorming en de bijbehorende stoornissen.
De laatste eeuw kunnen we drie dergelijke vormgevingen onderscheiden. De eerste betreft de Victoriaanse maatschappij, de tweede deze van post mei '68, de derde het Enron model, waarvan de imperatieven met enige ironie respectievelijk het juiste orgasme, de verplichte vrije liefde en het genot op afbetaling zijn. Elk model sluit aan bij een ruimere ethiek en bevat een daarop gebaseerde specifieke verhouding tussen rechten en plichten en meteen ook daarbij aansluitende stoornissen.

Het meest recente model wijkt af van de vorige, omdat er nog nauwelijks sprake is van een overkoepelende ethiek. In de plaats daarvan krijgen we een morele fictie opgedrongen, in het bijzonder deze van de effectiviteit. Het gevolg daarvan op het vlak identiteit en angst is desastreus. De voornaamste overblijvende plicht is 'het te maken' in combinatie met een evenzeer verplicht genieten, terwijl de rechten gereduceerd zijn tot te betalen producten, bij voorkeur op afbetaling. De hierbij aansluitende effecten op het vlak van identiteitsvorming en interpersoonlijke verhoudingen vormen de basis voor een stijging van de sociale angst en voor een verschuiving van de stoornissen op het vlak van de identiteit. Vanuit een ethisch perspectief dienen wij daar krachtig stelling tegen in te nemen.
Prof. Dr. Paul Verhaeghe is hoogleraar aan de Universiteit Gent, faculteit Psychologie en doceert Klinische Psychodiagnostiek, Psychoanalytische therapie en Gender Studies.
Hij publiceerde vier boeken, met als laatste "Het einde van de psychotherapie" en nogal wat artikels (zie psychoanalysis). Prof. Verhaeghe is nu vooral bezig met het verband tussen maatschappelijke veranderingen en psychische stoornissen.

Na afloop van de lezing is er ruimte voor vragen en reacties van het publiek.

De lezingen zijn gratis, geen reservatie nodig, iedereen welkom.


Wordt verwacht

9 maart 2011
Peter Venmans

Zie voor het volledige programma: www.hogent.be/studiumgenerale


Bezoek ook onze Facebook-pagina voor het recentste nieuws en een groeiend foto-archief.


Hogeschool Gent

Indien deze nieuwsbrief niet leesbaar is kunt u hem altijd hier bekijken <privacy> Als u geen toezending van onze nieuwsbrief wenst, antwoordt u dan op deze e-mail met in de onderwerpregel de tekst "uitschrijven s.v.p.". In het bericht zelf vermeldt u het e-mailadres dat u uit ons mailbestand wilt laten verwijderen.

© 2010 | Studium Generale | inschrijven en/of uitschrijven